Drukarnia
Drukarnia - zakład, w którym w procesie drukowania wytwarzane są wszelkiego rodzaju druki na różnym podłożu (zarówno książki, czasopisma i gazety, jak akcydensy czy plastikowe opakowania z nadrukiem). Podstawowe działy drukarni to: dział przygotowania form drukarskich (w którym następuje m.in. przygotowanie i łamanie składu, produkcja stereotypów i klisz drukarskich, retuszowanie), dział maszyn drukarskich (gdzie odbywa się najważniejsza część procesu drukowania), zktórym niekiedy bezpośrednio sprzęgnięta jest introligatornia (gdzie oprawia się wykonane odbitki).
W zależności od dominującego rodzaju wykonywanych druków wyróżnia się m.in. drukarnie akcydensowe (produkujące druki akcydensowe, np. afisze, cenniki, etykiety, kalendarze, kartki pocztowe, katalogi, prospekty reklamowe, plakaty, programy, zawiadomienia), drukarnie dziełowe (drukujące książki, broszury, albumy itp.), drukarnie prasowe (drukujące gazety i czasopisma), naukowe (zajmujące się drukiem książek naukowych, podręczników akademickich, skryptów itp.), specjalne (drukujące banknoty, papiery wartościowe, znaczki, bilety, dokumenty urzędowe np. paszporty itp.). Wzależności od techniki drukowania wyróżniamy drukarnie offsetowe, rotograwiurowe, sitodrukowe, typograficzne i in. Pierwsze, najprostsze drukarnie składające się z prasy drukarskiej, kaszt z czcionkami (z reguły odlewanymi na miejscu) i narzędzi do ręcznego składu mogły być obsługiwane nawet przez jedną tylko osobę, zajmującą się na przemian składaniem i drukowaniem. Ale już u schyłku XV w. istniały drukarnie z wieloma prasami i zatrudniające kilkudziesięciu wyspecjalizowanych pracowników. Do upowszechnienia litografii w XIX w. drukarze posługiwali się znaną już J. Gutenbergowi techniką typografii, w której wypukłe czcionki są odbijane bezpośrednio na papierze. Rozwój techniki w XIX w. spowodował zasadnicze zmiany w pracy i wyposażeniu drukarni. Rękodzielnicze metody pracy (oparte o ręczną prasę i ręczny skład) zaczęły ustępować metodom przemysłowym. Gł. etapami rozwoju drukarstwa w XIX w. były wynalazki: szybkobieżnej płaskiej maszyny drukarskiej F. Koeniga (1814), maszyny rotacyjnej R.M. Hoe (1847), linotypu O. Mergenthalera (1884) i monotypu T. Lanstona (1887), heliograwiury (1878) i rotograwiury (1890), dokonanych przez K. Kliča, autotypii G. Meisenbacha (1881), odkrycie chemigrafii i wreszcie skonstruowanie w 1904 przez I.W. Rubla używanej do dziś maszyny do druku offsetowego.
Najstarszą polską działającą do dzisiaj drukarnią jest posiadająca profil naukowy Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego (pod tą nazwą z przerwami od 1841). Jej tradycje sięgają 1674, kiedy to Akademia Krakowska została obdarowana oficyną Piotrkowczyków, do której w okresie późniejszym włączono drukarnię Cezarych (1734) i drukarnię Seminarium Biskupio-Akademickiego (1758). Z drukarnią tą współpracowali m.in. S. Wyspiański i J. Bukowski.